Muizenfort

Geschiedenis

De vesting Muiden maakte al vanaf de zeventiende eeuw deel uit van de toenmalige Hollandse Waterlinie.

Het 'Muizenfort' ofwel gebouw C , is een onderdeel van de vesting Muiden. Het is gebouwd in de periode 1874 - 1876, gelijk met de daar tegenover gesitueerde bomvrije kazerne. Het fort is een zogenaamde capponnière (een aan de voet van de hoofdwal gelegen uitbouw ter flankering van de gracht) gebouwd op het ravelijn bij de voormalige Naarderpoort en maakt(e) deel uit van zowel de Hollandse Waterlinie als van de Stelling van Amsterdam.

Oorspronkelijke doel van het fort

Afsluiten van de doorgangen via de Zeedijk (noord) en de Naardertrekvaart (zuid) door flankerend vuur vanuit de kazematten en frontaal vuur op de aarden dekking.

In 1851 werd bij het Muiderslot een unieke holle sluisbeer gebouwd voor het in- en uitlaten van water tijdens de inundaties. Met een ingenieus systeem konden de sluiskokers van binnenuit bediend worden en vanuit de geweerschietsleuven in de beer werd de gracht onder schot gehouden.

Zo'n 180 jaar eerder, omstreeks 1672-1673 werd de Groote Zeesluis in de Vecht in Muiden gerealiseerd om de inundatie te kunnen regelen. In 1973 werd het Muizenfort door het ministerie van Defensie vrijgegeven. Het werd tijdelijk gebruikt als jongerencentrum, maar stond na 1983 leeg. In november 1987 werd door een lokale politieke partij een plan gelanceerd om in- en achter het fort het nieuwe gemeentehuis van Muiden onder te brengen.

Dit plan is nooit tot uitvoering gekomen. In 1989 -1990 werd het Muizenfort door de gemeente Muiden grondig gerenoveerd en daarna heropend als multifunctionele ruimte. Momenteel huisvest het Muizenfort diverse instellingen en stichtingen , waaronder nu ook de Stichting MMM. Voor de huisvesting van het jonge museum heeft de gemeente Muiden wederom voor een aantal bouwkundige- en installatietechnische aanpassingen zorggedragen.

Uiterlijk van het fort

Op een ravelijn gebouwd bakstenen behuizing voor 100 manschappen. Aan weerszijden van de flanken bevinden zich kanonkazematten verdeeld in drie compartimenten. De hoofdingang is via een houten brug over de keelgracht van het fort te bereiken. In de keel is aan de rechterzijde een ronde uitbouw waar de officieren verbleven. Centraal gelegen loopt men van binnenuit via een gebogen poterne naar de frontwallen van het fort, waar nu een loopgravencircuit is gerealiseerd.

Geschiedenis van het (nooit gebouwde) " Fort Coehoorn te Muiderberg"

De Oostgrens van de Stelling van Amsterdam is in het verleden vaak onderwerp van felle discussies geweest.

De eerste oostgrens was min of meer vanzelfsprekend de rivier de Vecht, dus de lijn vesting Muiden, vesting Weesp, fort Uitermeer, fort Hinderdam en verder.

Er waren echter ook bezwaren tegen deze hoofdverdedigingslijn aan de oostgrens. Omstreeks 1900 werden de vestingen Muiden en Weesp als verouderd aangemerkt. Een ander argument voor de stad Amsterdam was, gezien het grijze verleden, de twijfel aan de defensieve sterkte van de vesting Naarden.

In 1910 was de legerleiding zover dat een Ontwerp van de versterkingen van het gedeelte Muiderberg - Uitermeer gemaakt mocht worden met een " fort te Muiderberg " direct tegen de Krommedijk aan gelegen op de plaats, waar ook de Franse troepen in de zomer van 1672 Muiderberg binnen vielen.

Het fort werd in 1912 bestektechnisch uitgewerkt en kreeg uiteindelijk de naam "Fort Coehoorn te Muiderberg".

Op 20 december 1912 vond de aanbesteding plaats van de grondwerken, in 1913 werd het directieverblijf annex fortwachterswoning aan de Eikenlaan gebouwd en op 14 juli 1914 volgde de aanbesteding voor het bouwen van het fort zelf.

Enkele weken later, op 4 augustus 1914, brak de Eerste Wereldoorlog uit. Van bouwen van dit fort is niets meer gekomen.

In de eerste jaren na het einde van de Grote Oorlog in november 1918 kwam de legerleiding tot de conclusie – gelet op de ervaringen van oorlogvoerende landen – dat het bouwen van zo’n fort geen zin meer had.

Jaren daarna was het fortterrein aan de oostzijde van Muiderberg nog herkenbaar op een luchtfoto uit 1935.

Het Muider Muizenfort Museum toont in het kort de geschiedenis van fort Coehoorn en de verdere ontwikkelingen op de geplande locatie vanaf 1910 .